Σε αυτό το β μέρος θα μιλήσουμε για κάποια πιο ειδικά χαρακτηριστικά του πλανήτη μας.
Οι κινήσεις της Γης
Αν και μετέχει σε πάνω από 12 κινήσεις μόνο 6 εξ΄αυτών θεωρούνται σημαντικές.
- Η κίνησή της γύρω από τον άξονά της σε 23ω 56λ 4δ. Στην κίνηση αυτή οφείλεται η διαδοχή της ημέρας και της νύχτας.
- Η κίνησή της γύρω από τον Ήλιο σε 365 ημέρες περίπου. Αποτέλεσμά της είναι οι εποχές και το άνισο της ημέρας και της νύχτας στις διάφορες εποχές.
- Η μετάπτωση κατά την οποία ο άξονας της Γης δεν παραμένει σταθερός αλλά διαγράφει κωνική επιφάνεια. Έτσι το σημείο στο οποίο η Γη τέμνει την ουράνια σφαίρα γράφει κυκλική τροχιά, ως εκ τούτου η Γη περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της σαν σβούρα. Αυτή η περίοδος μετάπτωσης ισούται με 25.780 χρόνια και ανακαλύφθηκε από τον Ίππαρχο.
- Η κλόνηση του άξονα της Γης σύμφωνα με την κίνηση αυτή, ο κώνος, που διαγράφεται από τον άξονα είναι τρεμουλιαστός. Αυτή η κίνηση έχει περίοδο 19 έτη.
- Η τροχιά που διαγράφει η Γη γύρω από τον Ήλιο δεν μένει σταθερή. Ο άξονας που συνδέει το κοντινότερο σημείο προς τον Ήλιο(αφήλιο) με το μακρινότερο σημείο(περιήλιο) περιστρέφεται γύρω από έναν άλλον άξονα, κάθετο στο επίπεδο της τροχιάς της Γης, με περίοδο περιστροφής τους 200 αιώνες.
- Ο Ήλιος μέσα στον Γαλαξία μας κινείται με 20χλμ/δευτ. προς ένα σημείο του ουρανού που ονομάζεται κόρυμβος, παρασύροντας όλο το ηλιακό σύστημα. Έτσι η Γη περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο και ταυτόχρονα βιδώνεται μέσα στο διάστημα, διαγράφοντας ελικοειδή τροχιά. Η θέση του Κόρυμβου βρέθηκε στον αστερισμό του Ηρακλή.
Επιδράσεις της ατμόσφαιρας
Η ατμόσφαιρα της Γης φτάνει μέχρι τα 3.000 χλμ. και προκαλεί ένα φαινόμενο της οπτικής τη διάθλαση, η οποία με απλά λόγια είναι η εκτροπή της δέσμης του φωτός όταν αυτό συναντά ένα μέσο, όπως την ατμόσφαιρα.
- Η φαινόμενη ανύψωση των αστέρων, του Ήλιου και της Σελήνης καθώς και η στίλβη(το τρεμούλιασμα) των άστρων.
- Η παράταση της διάρκειας της ημέρας, κατά μία ώρα περίπου, λόγω του φαινομένου της πρόωρης ανατολής του Ήλιου και της φαινόμενης παράτασης της δύσης του.
- Η μεγέθυνση ή η παραμόρφωση του Ήλιου και της Σελήνης όταν βρίσκονται στον ορίζοντα.
- Το λυκαυγές, δηλαδή το μισόφωτο που παρουσιάζεται πριν από την ανατολή του Ήλιου και λέγεται κοινώς χαραυγή.
- Το λυκόφως που παρουσιάζεται μετά τη δύση του Ηλίου και διαρκεί πολλή ώρα, λέγεται δε κοινώς σούρουπο.
- Προστασία από τις υπεριώδεις και βλαβερές ακτινοβολίες του Ήλιου και όχι μόνο, το οποίο οφείλεται γενικά στην ύπαρξη ατμόσφαιρας και όχι στη διάθλαση.
Γεωγραφικές συντεταγμένες
Ένα χρήσιμο εργαλείο-σύστημα με το οποίο προσδιορίζεται ακριβέστατα η οποιαδήποτε θέση ενός αντικειμένου πάνω στη Γη.
- Γεωγραφικό πλάτος: Μετριέται με αρχή τον ισημερινό από 0 έως +/- 90 μοίρες ανάλογα αν είμαστε βόρεια ή νότια.
- Γεωγραφικό μήκος: Μετριέται με αρχή τον μεσημβρινό από 0 έως +/- 180 μοίρες ανάλογα αν ο τόπος βρίσκεται ανατολικά ή δυτικά.
Ζώνες ακτινοβολίας Βαν-Άλλεν
Γύρω από τη Γη υπάρχουν ζώνες όπου η συγκέντρωση φορτισμένων σωματιδίων, που συγκρατούν τις κοσμικές ακτίνες, είναι εξαιρετικά αυξημένη. Οι ζώνες αυτές χωρίζονται στις εσωτερικές και τις εξωτερικές. Οι εσωτερικές περιέχουν φορτισμένα σωματίδια, κυρίως πρωτόνια σε γενικά μεγαλύτερες συγκεντρώσεις και εκτείνονται σε μέσο ύψος 3.000χλμ. Οι εξωτερικές ζώνες Van Allen καλύπτουν έναν δακτύλιο που εκτείνεται σε ύψη 19.000-40.000χλμ. πάνω από τον Ισημερινό, και περιέχουν κυρίως ηλεκτρόνια. Οι ζώνες είναι πιο πυκνές πάνω από τον Ισημερινό και είναι λιγότερο έντονες πάνω στους πόλους. Κανένα πραγματικό χάσμα υπάρχει μεταξύ των δύο ζωνών, αλλά στην πραγματικότητα βαθμιαία συνδέονται. Οι μελέτες δείχνουν πως η ένταση της ηλιακής δραστηριότητας προξενεί διαρρήξεις στις ζώνες Van Allen, που συνδέονται με φαινόμενα όπως τα πολικά σέλη και οι μαγνητικές θύελλες. Τελευταία υπάρχουν αναφορές και συζητήσεις και για 3η ζώνη!
Και με αυτά τα τρία εξίσου σημαντικά χαρακτηριστικά της Γης κλείσαμε το κεφάλαιο αναφοράς της. Στο επόμενο άρθρο θα ξεφύγουμε λίγο από την αστρονομία και θα δείτε μία αναλυτική περιγραφή ενός σύγχρονου προβλήματος που επηρεάζει την παρατήρηση του ουρανού αλλά και άλλες πτυχές της ζωής μας!
Επικοινωνία:
Facebook: Kostas Vasilopoulos
Instagram: kostasvas_
