Προγραμματική σύμβαση δήμου-Πανεπιστημίου Πατρών για την εκπόνηση μελετών
Στην έγκριση της Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του δήμου Ναυπακτίας και του Πανεπιστημίου Πατρών, για την εκπόνηση των μελετών του έργου με τίτλο «Αρχιτεκτονική μελέτη ανάδειξης του δημοτικού γεωτεμαχίου «Κτήμα Κοζώνη» στην ανατολική τάφρο των οχυρώσεων της πόλης της Ναυπάκτου», προχώρησε το δημοτικό συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Δευτέρας 23 Οκτωβρίου. Διαβάστε σήμερα στην «ε» το τι περιλαμβάνει, ενώ δείτε και τις φωτορεαλιστικές απεικονίσεις που περιλαμβάνει η πρόταση του Πανεπιστημίου, πάνω στην οποία θα γίνει και η μελέτη.
Την εισήγηση του θέματος έκανε ο δήμαρχος Ναυπακτίας Βασίλης Γκίζας, ο οποίος σημείωσε αρχικά για την προγραμματική σύμβαση πως αποτελεί συνέχεια των ενεργειών του δήμου από τη θητεία του Γιάννη Μπουλέ, η οποία συνεχίζεται έως σήμερα και η οποία ήδη έχει αποδώσει καρπούς, όπως χαρακτηριστικά είπε. Ακολούθως τόνισε πως στόχος είναι η διαμόρφωση του χώρου, μέσω της δημιουργίας υπαίθριου θεάτρου και άλλων χρήσεων, οι οποίες θα είναι επισκέψιμες για τον κόσμο.
Η προγραμματική σύμβαση
«Οι δυο τάφροι κατάφεραν, για διαφόρους λόγους, να παραμείνουν εν πολλοίς αδόμητες, πλην ωστόσο και παντελώς αναξιοποίητες», αναφέρει μεταξύ άλλων το εισηγητικό κομμάτι της προγραμματικής σύμβασης, συνεχίζοντας: «Δεδομένης της θέσης τους στην καρδιά του αστικού ιστού της σύγχρονης πόλης δύνανται να αποτελέσουν, εφόσον αξιοποιηθούν κατάλληλα, δυο πολυτιμότατους χώρους πρασίνου και αναψυχής. Επιπλέον, πρόκειται να αποτελέσουν δυο κατεξοχήν χώρους εκπαίδευσης, δεδομένης της ιστορικότητας τους».
Ο σύγχρονος αστικός ιστός της πόλης της Ναυπάκτου είναι αρκετά πυκνός και στερείται οργανωμένων κοινόχρηστων χώρων πρασίνου και αναψυχής, παρατηρεί ακολούθως, προσθέτοντας πως πρόσφατα το ΥΠΕΚΑ συνειδητοποιώντας το γεγονός αυτό όρισε το μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής τάφρου ως ζώνη κοινόχρηστου χώρου πρασίνου. Συγκεκριμένα, κατά την αναθεώρηση τμήματος του εγκεκριμένου σχεδίου Ναυπάκτου για τη περιοχή Μεγαλομάτας – Φαλτσοπόρτι, όλο το βόρειο τμήμα της ανατολικής τάφρου, αλλά και μεγάλο τμήματα εκτός αυτής στα ανατολικά, ορίζονται ρητά ως Κοινόχρηστοι Χώροι Πρασίνου (Πάρκο).
Και εδώ είναι ευτυχής συγκυρία το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του ορισμένου ως κοινόχρηστου χώρου πρασίνου βρίσκεται στην ιδιοκτησία του δήμου Ναυπακτίας, το λεγόμενο «κτήμα Κοζώνη», το οποίο έχει κληροδοτηθεί από τον Ανδρέα Κοζώνη με σκοπό τη δημιουργία πάρκου, όπως αναφέρεται ρητά στο συμβολαιογραφικό έγγραφο αποδοχής κληρονομιάς (15490/1967). «Ως εκ τούτου, η τόσο αναγκαία για την πόλη δημιουργία οργανωμένου κοινόχρηστου χώρου πρασίνου μπορεί να εξασφαλιστεί χωρίς επιπλέον δαπάνη για αγορά κατάλληλου οικοπέδου. Τέλος, δεδομένης της θέσης του στην καρδιά της πόλης, εξασφαλίζει τις βέλτιστες δυνατές συνθήκες για το ευ ζην των πολιτών», σημειώνει επίσης.
Το προς μελέτη δημοτικό γεωτεμάχιο βρίσκεται εντός της ανατολικής τάφρου των ιστορικών οχυρώσεων της πόλης Ναυπάκτου, ήτοι εντός κηρυγμένου μνημείου που προστατεύεται από την αρχαιολογική υπηρεσία και υπόκειται στις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου Ν. 4858/2021. Ως εκ τούτου, η αρχιτεκτονική μελέτη υπάγεται στη κατηγορία 7 του Άρθρου 2 του Ν. 4412/2016 (Α΄ 147), δηλαδή σε ειδική κατηγορία που αφορά στη διαμόρφωση εσωτερικών και εξωτερικών χώρων αποκατάστασης μνημείων, διατήρησης παραδοσιακών κτιρίων, οικισμών, τοπίου κλπ.
Οι απαραίτητες εγκρίσεις
Λόγω της σπουδαιότητας του μνημείου των οχυρώσεων της Ναυπάκτου, όλες οι μελέτες που εκπονούνται εντός αυτού, υποβάλλονται στην αρμόδια τοπική υπηρεσία του ΥΠΠΟΑ (ΕΦΑ ΑΙΤ/ΝΙΑΣ), από την οποία αποστέλλονται στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) προς γνωμοδότηση. Οι μελέτες που συντάσσονται προκειμένου να υποβληθούν στο ΚΑΣ οφείλουν να ακολουθούν τις πολύ υψηλές προδιαγραφές του συμβουλίου, το οποίο απαρτίζεται από έγκριτους ακαδημαϊκούς, και να τύχουν αντίστοιχης υποστήριξης κατά την διάρκεια της κρίσης τους.
Η ανάγκη συνεργασίας
Με δεδομένα τα παραπάνω, και επειδή ο δήμος δε διαθέτει Αρχιτέκτονα Μηχανικό με την απαιτούμενη εξειδίκευση στην αποκατάσταση μνημείων ώστε να είναι σε θέση να αναλάβει την εκπόνηση της ανωτέρω εξειδικευμένη μελέτης, αλλά και εξαιτίας της πολυετούς προσφοράς του Πανεπιστημίου Πατρών, οι δύο προχώρησαν σε μνημόνιο συνεργασίας στις 14/02/2013 στη Ναύπακτο, που προέβλεπε, μεταξύ των άλλων, την «Υποστήριξη βιώσιμης λύσης για το Οικιστικό Ναυπάκτου αλλά και προτάσεις για τον Αστικό, Πολεοδομικό, Χωροταξικό και Περιβαλλοντικό Σχεδιασμό της Ναυπακτίας». Το εν λόγω μνημόνιο αποτέλεσε την αφετηρία διαλόγου με στόχο τη διαμόρφωση του πλαισίου βάσει του οποίου θα προχωρούσε περαιτέρω η παραπάνω συνεργασία. Προϊόν αυτού του διαλόγου αποτέλεσε το ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «Αναγνώριση, Τεκμηρίωση και Προτάσεις για την Ανάδειξη και Προστασία του Ιστορικού Οικισμού Ναυπάκτου», το οποίο εξελίχθηκε σε τρεις φάσεις.
Η ωρίμανση του έργου
Σε συνέχεια της πρότερης εποικοδομητικής και παραγωγικής συνεργασίας των δύο φορέων, η παρούσα σύμβαση αφορά την παροχή τεχνικής και επιστημονικής υποστήριξης από το Πανεπιστήμιο Πατρών στο Δήμο Ναυπακτίας στο πλαίσιο της εκπόνησης της σκοπούμενης ειδικής μελέτης. Όπως προαναφέραμε, αντικείμενό της είναι η εκπόνηση ολοκληρωμένης αρχιτεκτονικής μελέτης για τη δημιουργία οργανωμένου κοινόχρηστου χώρου πρασίνου και η ανάδειξή του, όπου θα καταλήξει στην απόδοση μίας πλήρους, ώριμης μελέτης, ώστε να είναι δυνατή η άμεση δημοπράτηση της κατασκευής και υλοποίησης του έργου ανάδειξης του χώρου από το δήμο.
Τα αντικείμενα της παρούσας σύμβασης εξειδικεύονται ως ακολούθως:
- Εκπόνηση της απαιτούμενης αρχιτεκτονικής μελέτης για την ανάδειξη του Δημοτικού γεωτεμαχίου «Κτήμα Κοζώνη» ως οργανωμένου χώρου πρασίνου, καθώς και όλων των υποστηρικτικών μελετών που ενδεχομένως απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου (ενδεικτικά τοπογραφικές, πολεοδομικές, περιβαλλοντικές κλπ).
- Εξασφάλιση των απαραίτητων αδειοδοτήσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, δεδομένου ότι η παρέμβαση υλοποιείται εντός κηρυγμένου μνημείου που προστατεύεται από την αρχαιολογική υπηρεσία και υπόκειται στις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου Ν. 4858/2021, ώστε να είναι δυνατή η μετέπειτα άμεση υλοποίηση της μελέτης.
- Προετοιμασία των Τευχών Δημοπράτησης για την υλοποίηση του έργου ανάδειξης του Δημοτικού γεωτεμαχίου «Κτήμα Κοζώνη» (τεχνική περιγραφή, τεχνικές προδιαγραφές – ΕΤΕΠ, προμέτρηση, προϋπολογισμός έργου, τιμολόγιο μελέτης, γενική και ειδική συγγραφή υποχρεώσεων αναδόχου).
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στο ποσό των 36.452,48 ευρώ (μαζί με το ΦΠΑ).
Γ. Κοτρώνης: «Ένας νέος πολιτιστικός πυρήνας»
Ο πρόεδρος της Αιτωλικής Αναπτυξιακής, Γιώργος Κοτρώνης, υπήρξε ο εκπρόσωπος του δήμου στη δρομολόγηση των εξελίξεων που αφορούν στην προγραμματική σύμβαση, κατά τη διάρκεια της παρούσας θητείας. Παίρνοντας το λόγο στη συνεδρίαση της Δευτέρας, τόνισε πως ο δήμος οφείλει να στρέψει το βλέμμα του προς την ανάδειξη αυτού του σημείου της πόλης, δημιουργώντας και αναδεικνύοντας ένα νέο πολιτιστικό πύρινα που θα συμπεριλαμβάνει την Βιβλιοθήκη, το Ανοιχτό Θέατρο, την Υπαίθρια Έκθεση Αρχαιοτήτων, και μελλοντικά το Διαχρονικό Μουσείο πόλης με εκθέματα από την αρχαιότητα, τα μεσαιωνικά χρόνια, την Ναυμαχία και θα φτάνει μέχρι το σήμερα. «Όλα αυτά σε συνδυασμό με τις αναστηλώσεις των επάλξεων αλλάζουν δραστικά το ιστορικό κέντρο και δημιουργούν έναν ακόμα πόλο έλξης για τους τουρίστες», σημείωσε μεταξύ άλλων, βάζοντας στη συζήτηση συνολικά την περιοχή ανατολικά των τειχών, με τα δημόσια κτίρια που περιλαμβάνει (βλ. δημαρχείο, ΕΛΑΣ κλπ).
Γ. Μπουλές: «Η σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης»
Ο Γιάννης Μπουλές εστίασε στις προσπάθειες που έγιναν επί ημερών του, όταν ο δήμος αποφάσισε να στραφεί στη συνεργασία με το Πανεπιστήμιο, τονίζοντας πως αυτού του είδους οι συνέργειες έχουν πάντα ιδιαίτερη σημασία καθώς εμπεριέχουν και την επιστημονική τεκμηρίωση σε κάθε τι που δρομολογείται. Ο πρώην δήμαρχος ζήτησε από το δήμο να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικός στο τι θα επιλέξει να προχωρήσει ως παρέμβαση για την περιοχή, καθώς μία λάθος απόφαση θα συνοδεύει την εικόνα της πόλης στο μέλλον. Επίσης, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις ενέργειες που έγιναν επί ημερών του ώστε το κτήριο που στεγάζει σήμερα την ΕΛΑΣ να μην αποκτήσει αυτή τη χρήση, αλλά να μετατραπεί σε μουσείο, συνδυαστικά πάντα και με τα γύρω δημόσια κτήρια τα οποία θα συνθέσουν ένα πλέγμα πολιτιστικών δομών που θα προσδώσουν άλλο χαρακτήρα στην περιοχή.
Παίρνοντας εκ νέου το λόγο ο Γιώργος Κοτρώνης είπε πως το θέμα του κτηρίου που είναι σήμερα η ΕΛΑΣ, και η μετατροπή του σε μουσείο έχει τεθεί στις δύο επισκέψεις της υπουργού Πολιτισμού στη Ναύπακτο, η οποία εξέφρασε και αυτή τη θετική της άποψη για μία τέτοια εξέλιξη.
Κλείνοντας το θέμα, σήμερα η «ε» παρουσιάζει και κάποια φωτορεαλιστικά σχέδια τα οποία περιλαμβάνονται στην πρόταση της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών, πάνω στην οποία θα προχωρήσει και η εκπόνηση των μελετών βάσει προγραμματικής σύμβασης.
Επιστημονικός Υπεύθυνος της πρότασης:
Σταύρος Μαμαλούκος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών
Κύριος Ερευνητής:
Μιχαήλ Παπαβαρνάβας, αρχιτέκτων Πανεπιστημίου Πατρών, υποψήφιος διδάκτωρ
Ερευνητική Ομάδα:
Κωνσταντίνος Πετράκος, αρχιτέκτων Πανεπιστημίου Πατρών, υποψήφιος διδάκτωρ
Μιχαήλ Πιρόκκα, αρχιτέκτων Πανεπιστημίου Πατρών, υποψήφιος διδάκτωρ
Πελαγία Σπυριδωνίδου, αρχιτέκτων Πανεπιστημίου Πατρών
Γεράσιμος Γιαννόπουλος, φοιτητής αρχιτεκτονικής Πανεπιστημίου Πατρών
Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας Εμπρός Ναυπάκτου
