Μια ιδιαίτερα συγκινητική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026 στο ΣΔΕ Ναυπάκτου, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου) που αποτελεί και ημέρα μνήμης του εθνικού ποιητή Διονύσιου Σολωμού.
Η σχετική ανακοίνωση του σχολείου αναφέρει:
Στο σχολείο μας τιμήθηκε η ελληνική γλώσσα που γέννησε τις βασικές έννοιες του πολιτισμού, των επιστημών, της φιλοσοφίας και της τέχνης, της δημοκρατίας. Η κατανόηση της σημασίας της ελληνικής γλώσσας συνιστά βασική παιδευτική επιδίωξη στο ΣΔΕ Ναυπάκτου, ιδιαίτερα στη ζώνη της ενισχυτικής διδασκαλίας (δράσεις ενεργού πολίτη στον ελληνικό και πληροφορικό γραμματισμό: ενδιαφέρομαι και ενεργώ), καθώς η γλώσσα μας είναι η ιστορία μας, η ταυτότητά μας, η ψυχή μας!
Επίσημοι προσκεκλημένοι μας ήταν οι: Mattia Manco, καθηγητής της γλώσσας Γκρίκο από το ελληνόφωνο χωριό Τζολίνο της Κάτω Ιταλίας, και Gianfranco Narracci, συνθέτης και τραγουδοποιός από την Απουλία. Η σύνδεση με τους καλεσμένους από την Κάτω Ιταλία έγινε από την εκπαιδεύτρια/φιλόλογο του ΣΔΕ Ναυπάκτου κ. Δήμητρα Λάζαρη η οποία έχει ζήσει σε αυτόν τον τόπο.
Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης, ο Mattia Manco παρουσίασε στην κατάμεστη αίθουσα του ΣΔΕ Ναυπάκτου τη γλώσσα Γκρίκο, μια ελληνοσαλεντινή διάλεκτο που ομιλείται στην περιοχή της Γκρετσία Σαλεντίνα, στην επαρχία Λέτσε, και ανέδειξε τη σημασία της ως γλωσσική, ιστορική και ταυτοτική κληρονομιά. Οι ρίζες της Γκρίκο συνδέονται με τους Μεσσάπιους και μεταγενέσταρα με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, γεγονός που ενισχύει τη διαχρονική της αξία!
Ο Mattia Manco τόνισε την πολιτισμική διάσταση της γλώσσας Γκρίκο ως φορέα συλλογικής μνήμης, αίσθησης του «ανήκειν», προφορικής παράδοσης, λαϊκών τραγουδιών και ποίησης. Παράλληλα, επισημάνθηκε ο κίνδυνος απώλειας όχι μόνο της γλώσσας αλλά και του πολιτισμικού της φορτίου. Στη σύγχρονη εποχή, η γλώσσα Γκρίκο αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, όπως την μείωση των ομιλητών της –ιδίως των νέων–, την κυριαρχία της ιταλικής γλώσσας και την εξασθένηση της διαγενεακής της μετάδοσης, με αποτέλεσμα να απειλείται να καταλήξει σε φολκλορικό στοιχείο.
Ο Mattia Manco πρότεινε, ως μέσα προστασίας της Γκρίκο, την αναγνώρισή της ως ιστορικής γλωσσικής μειονότητας, τη συστηματική διδασκαλία της στα τοπικά σχολεία και την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών για την ψηφιοποίησή της. Για το άμεσο μέλλον, υπογράμμισε την ανάγκη παραγωγής ψηφιακού και καλλιτεχνικού περιεχομένου στη γλώσσα Γκρίκο (podcasts, βίντεο, εφαρμογές), την ενθάρρυνση σύγχρονων καλλιτεχνικών παραγωγών στα γκρίκα, και τις διεθνείς συνεργασίες (π.χ. Πανεπιστημιακά προγράμματα σε αυτή τη γλώσσα) με την Ελλάδα.
Ο Mattia Manco κατέληξε ότι, η διατήρηση της γλώσσας Γκρίκο, ως συλλογική ευθύνη, δεν αποτελεί μόνον γλωσσικό ζήτημα αλλά κυρίως πράξη προστασίας της πολιτισμικής μας πολυμορφίας.
Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης, ο Mattia Manco στο ακορντεόν μαζί με Gianfranco Narracci στην ερμηνεία, στο ταμπουρέλο και την κιθάρα, παρουσίασαν στο κοινό τέσσερα μουσικά κομμάτια με διαφορετική προέλευση και γλωσσική ταυτότητα. Το «Mu Fani», πρωτότυπη μουσική σύνθεση του Mattia Manco, με στίχους του ποιητή Gianni De Santis, το «Beddha ci dormi» παραδοσιακό τραγούδι του Σαλέντο το οποίο παρουσιάστηκε μαζί με το «Μενεξέδες και Ζουμπούλια» λόγω της μουσικής τους ομοιότητας, το «Aremu Rindineddha» παραδοσιακό τραγούδι της ελληνόφωνης περιοχής της Απουλίας και τέλος, το «Klama (O andra mu pai)» ε σύνθεση του Franco Corlianò από το χωριό Calimera.
Η εκδήλωση αυτή στο ΣΔΕ Ναυπάκτου αποτέλεσε ένα αληθινό ταξίδι ψυχής. Η γλώσσα Γκρίκο και η μουσική έγιναν ζωντανοί δεσμοί μνήμης και πολιτιστικής συνέχειας. Όλοι οι παρευρισκόμενοι (εκπρόσωποι της Διεύθυνσης Πολιτισμού του Δήμου Ναυπακτίας, εκπαιδευτικοί σχολείων της Ναυπάκτου, εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενοι του ΣΔΕ Ναυπάκτου) βιώσαμε μια εμπειρία αυθεντική και βαθιά συγκινητική, που μας υπενθύμισε τη μοναδική δύναμη της γλώσσας και της μουσικής να ενώνουν ανθρώπους, ιστορίες και παραδόσεις.
Η εκδήλωση έκλεισε με ανταλλαγή δώρων και βιβλίων στη γλώσσα Γκρίκο τα οποία θα κοσμούν τη βιβλιοθήκη του ΣΔΕ Ναυπάκτου, και με χειροποίητα γλυκά εδέσματα από τις εθελόντριες εκπαιδευόμενες του σχολείου μας. Ευχαριστούμε θερμά την κ. Ιωάννα Κωστή για την υπέροχη ξενάγηση των καλεσμένων μας στο ψηφιακό μουσείο επαυξημένης πραγματικότητας για τη Ναυμαχία της Ναυπάκτου καθώς και τον αντιδήμαρχο Παιδείας κ. Τσουκαλά για την προσφορά της διαμονής και του γεύματος. Η τοπική αυτοδιοίκηση στηρίζει ουσιαστικά τις δράσεις του σχολείου μας!
