Γράφει ο Ξενοφώντας Χασούρας
Πολιτευτής Φωκίδας με τη Νέα Δημοκρατία
Έχουμε επανειλημμένα μιλήσει για την ανάγκη ύπαρξης ενός τοπικού αναπτυξιακού σχεδίου για τη Φωκίδα.
Ενός σχεδίου που θα οργανώσει την παραγωγική ανασυγκρότηση του τόπου μας ενισχύοντας και αξιοποιώντας τα πολλά αναπτυξιακά πλεονεκτήματα που έχουμε.
Ένα σχέδιο πάνω στο οποίο θα συνεργάζονται Πολιτεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση, φορείς, εργαζόμενοι, επιχειρηματικός κόσμος πάνω σε συγκεκριμένους στόχους και προτεραιότητες.
Δυστυχώς, τέτοιο σχέδιο δεν υπάρχει.
Υπάρχουν μόνο αποσπασματικές προσπάθειες που πολλές φορές, συγκρούονται μεταξύ τους και το αποτέλεσμα είναι να υπονομεύεται τελικά η συνολική εξέλιξη στον τόπο όπου έχουμε επιλέξει να ζήσουμε.
Για άλλη μια φορά θα τονίσουμε τα πρόσφατα δημογραφικά στοιχεία που δείχνουν την κατά 10,3% μείωση του πληθυσμού σε μια δεκαετία (μεταξύ των απογραφών 2011 και 2021 και συγκεκριμένα η μόνιμη κατοίκηση μειώθηκε από 40.343 σε 36.199 κατοίκους).
Σημαντικός παράγοντας που καθιστά το ζήτημα της ανάπτυξης ακόμη πιο επείγον και μη διαπραγματεύσιμο, είναι ότι η δημογραφική αυτή συρρίκνωση συνοδεύεται από έντονες τάσεις γήρανσης και αποσύνθεσης της τοπικής παραγωγικής βάσης.
Χωρίς αύξηση ή τουλάχιστον σταθεροποίηση του πληθυσμού, κάθε επένδυση αντιμετωπίζει το ίδιο δομικό πρόβλημα. Ελάχιστες εγχώριες επενδύσεις, υποδεέστερη τοπική αγορά και αυξανόμενη εξάρτηση από εξωτερικές αγορές.
Ανεμογεννήτριες με σχέδιο ή απλά εγκαθιστούμε μηχανές;
Τα τελευταία χρόνια έχουν σημειωθεί στη Φωκίδα σημαντικές επενδύσεις σε αιολική ενέργεια. Πρόσφατο και αντιπροσωπευτικό έργο είναι το αιολικό πάρκο στη θέση «Κάρκαρος» των δημοτικών ενοτήτων Αντίκυρας και Δεσφίνας, με επτά ανεμογεννήτριες που αναμένεται να τεθούν σε πλήρη λειτουργία εντός του έτους.
Αυτές τις ημέρες έχουν κάνει αλγεινή εντύπωση εικόνες από την θέση «Κουτρούλη Ράχη» στην Τοπική Κοινότητα Αγίας Ευθυμίας όπου κατασκευάζεται ένα «φαραωνικών διαστάσεων» φωτοβολταϊκό πάρκο (όπως αναφέρει σχετικό ενημερωτικό δελτίο του Συλλόγου Αγιοευθυμιωτών) .
Οι πρωτοβουλίες αυτές είναι σημαντικές και κανείς δεν αρνείται την αξία της πράσινης ενέργειας.
Το ερώτημα που τίθεται όμως δεν είναι αν πρέπει να παράγουμε πράσινη ενέργεια, αλλά πώς, πού και υπό ποιους όρους το πράττουμε.
Χωρίς ενιαίο χωροταξικό σχεδιασμό, χωρίς κρίσιμη εκτίμηση φέρουσας ικανότητας των τοπίων, χωρίς προβλέψεις για προστασία περιβάλλοντος και χωρίς ξεκάθαρα αντισταθμιστικά οφέλη για την τοπική κοινωνία, τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να μετατραπούν από επένδυση σε αιτία αποσταθεροποίησης της τοπικής οικονομίας.
Μικρές κοινωνίες: Το μεγάλο στοίχημα
Η ορεινή περιοχή του Λιδωρικίου (χαρακτηριστικό παράδειγμα) , παρότι έχει στρατηγική θέση και φυσικό πλούτο, βιώνει διαχρονικά πληθυσμιακή πτώση και υποχώρηση της τοπικής δραστηριότητας. Ο ίδιος ο οικισμός σημείωσε μείωση περίπου 39% σε μια δεκαετία (από 875 κατοίκους το 2011 σε 531 το 2021).
Παράλληλα, η ευρύτερη Δωρίδα με το πλούσιο οικοτουριστικό και αγροδιατροφικό δυναμικό, χάνει σταθερά κατοίκους, εντείνοντας την ανάγκη υποστήριξης νέων παραγωγών ή ενδυνάμωση μικρών επιχειρήσεων, συνδέσεις με εναλλακτικές μορφές τουρισμού κλπ.
Η αλήθεια που αποφεύγουμε
Η έλλειψη στρατηγικής σημαίνει ότι οι εξελίξεις θα συνεχίσουν να καθορίζονται από εξωτερικούς παράγοντες, χωρίς την πραγματική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και χωρίς όφελος για τη Φωκίδα.
Σε καμία περίπτωση εν κατακλείδι, η έλλειψη στρατηγικής δεν σημαίνει ουδετερότητα
Ευθέως θα λέγαμε ότι η Φωκίδα μπορεί να αναπτυχθεί αλλά όχι με όρους που επιβάλλονται ερήμην της τοπικής κοινωνίας.
Είναι επιτακτική ανάγκη όλοι εμείς που έχουμε επιλέξει να ζήσουμε σε αυτή την γη και δεν εμφανιζόμαστε «ως κομήτες» και κατά το δοκούν, να δώσουμε το νόημα που πραγματικά της αξίζει στη λέξη «ανάπτυξη».
Με ένα σχέδιο συλλογικό και βιώσιμο, προσανατολισμένο στην ποιότητα ζωής και όχι μόνο στα μεγέθη παραγωγής, γιατί στο τέλος της ημέρας το ερώτημα δεν είναι αν θα αναπτυχθούμε, αλλά πώς θα το κάνουμε και κυρίως για ποιον.