ΔΕΥΑΝ – ΕΥΔΑΠ: Όταν η οικονομική ασφυξία γίνεται εργαλείο συγκεντρωτισμού και η αυτοδιοίκηση καλείται να αποφασίσει χωρίς να γνωρίζει το πραγματικό τίμημα.
Γράφει ο Ανδρέας Κωνσταντόπουλος
επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Αλλάζουμε Πλεύση»
μέλος του Δ.Σ. της ΔΕΥΑΝ.
Υπάρχουν στιγμές στην αυτοδιοίκηση που οι αποφάσεις ξεπερνούν τα όρια μιας δημοτικής θητείας. Αποφάσεις που δεν αφορούν μόνο το σήμερα, αλλά καθορίζουν το μέλλον ενός τόπου για τις επόμενες γενιές.
Μπροστά σε μια τέτοια απόφαση βρίσκεται σήμερα ο Δήμος Ναυπακτίας.
Με την επιστολή της 9ης Σεπτεμβρίου 2026, στο πλαίσιο του Ν. 5325/2026, τίθεται ενώπιόν μας η πρόταση οικειοθελούς μεταφοράς των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης της ΔΕΥΑ Ναυπακτίας στην ΕΥΔΑΠ.
Μια επιλογή που παρουσιάζεται ως λύση στα συσσωρευμένα οικονομικά προβλήματα της επιχείρησης.
Όμως το πραγματικό ερώτημα είναι βαθύτερο:
Ποιος θα αποφασίζει αύριο για το νερό της Ναυπακτίας; Ποιος θα καθορίζει το κόστος του; Ποιος θα εγγυάται ότι το τελευταίο ορεινό χωριό θα έχει την ίδια πρόσβαση σε ένα θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό;
Για εμάς, στην «Αλλάζουμε Πλεύση», το νερό δεν είναι ένα ακόμη οικονομικό μέγεθος σε έναν ισολογισμό.
Είναι δημόσιο αγαθό. Είναι κοινωνικό δικαίωμα. Είναι προϋπόθεση ζωής, υγείας, αξιοπρέπειας και περιφερειακής ανάπτυξης.
Και η διαχείρισή του δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη δημοκρατική λογοδοσία και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Από την αυτοδιοίκηση της εγγύτητας στον συγκεντρωτισμό των αποφάσεων
Επί δεκαετίες ακούμε εξαγγελίες για αποκέντρωση, ενίσχυση της περιφέρειας και μεταφορά αρμοδιοτήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Σήμερα, όμως, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια πολιτική που κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Αντί να ενισχύονται οι δήμοι με πόρους, προσωπικό και τεχνικά εργαλεία, προωθείται η συγκέντρωση κρίσιμων υπηρεσιών σε μεγαλύτερα εταιρικά σχήματα.
Η ΕΥΔΑΠ είναι εταιρεία με δημόσια συμμετοχή και ειδικό θεσμικό καθεστώς. Αυτό όμως δεν αναιρεί το ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα: τη μεταφορά μιας τοπικής δημόσιας υπηρεσίας σε μια ανώνυμη εταιρεία, με διαφορετικό σύστημα διοίκησης, οικονομικής λειτουργίας και λογοδοσίας.
Δεν ταυτίζουμε τη δημόσια ιδιοκτησία με τον ουσιαστικό δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο.
Η αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να περιορίζεται στον ρόλο του θεατή αποφάσεων που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των δημοτών της.
Η αποκέντρωση δεν μπορεί να αποτελεί προεκλογική εξαγγελία και ο συγκεντρωτισμός καθημερινή κυβερνητική πρακτική.
Η ορεινή Ναυπακτία κινδυνεύει να πληρώσει τον βαρύτερο λογαριασμό
Η Ναυπακτία δεν είναι μια ενιαία αστική περιοχή.
Είναι οι παραθαλάσσιες κοινότητες, οι ημιορεινοί οικισμοί και τα δεκάδες χωριά της ορεινής Ναυπακτίας, με ιδιαίτερες γεωγραφικές, πληθυσμιακές και οικονομικές συνθήκες.
Σήμερα, σε ορεινές κοινότητες εφαρμόζονται διαφορετικά συστήματα χρέωσης, μεταξύ των οποίων ετήσια πάγια τέλη.
Η ενδεχόμενη μετάβαση σε ένα σύστημα μηνιαίων παγίων και διαφορετικών κλιμάκων κατανάλωσης δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο δυσανάλογης οικονομικής επιβάρυνσης.
Ένα σπίτι που κατοικείται λίγες εβδομάδες τον χρόνο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται χωρίς ειδική πρόβλεψη όπως μια μόνιμη κατοικία μεγάλης αστικής περιοχής.
Ένας ηλικιωμένος που επιμένει να ζει στο χωριό του δεν μπορεί να αντιμετωπίζει πρόσθετα οικονομικά εμπόδια για την πρόσβασή του στο νερό.
Ένα νέο ζευγάρι που σκέφτεται να εγκατασταθεί στην ορεινή Ναυπακτία χρειάζεται κίνητρα, όχι νέες επιβαρύνσεις.
Και ένας απόδημος Ναυπάκτιος, που επιστρέφει κάθε καλοκαίρι στο πατρικό του, δεν πρέπει να αισθάνεται ότι η διατήρηση της σχέσης του με τον τόπο καταγωγής μετατρέπεται σταδιακά σε πολυτέλεια.
Οι νέες χρεώσεις της ΕΥΔΑΠ, όπως εγκρίθηκαν για το 2026, περιλαμβάνουν αυξημένο μηνιαίο πάγιο ύδρευσης και πάγιο αποχέτευσης. Η εφαρμογή τους στη Ναυπακτία και οι ενδεχόμενες ειδικές ρυθμίσεις πρέπει να αποσαφηνιστούν πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
Απαιτούμε συγκεκριμένη συγκριτική μελέτη τιμολογίων για κάθε δημοτική ενότητα, για κάθε κατηγορία καταναλωτή και ιδιαίτερα για την ορεινή Ναυπακτία.
Δεν θα δεχθούμε να πληρώσουν οι κάτοικοι των χωριών μας το κόστος μιας διοικητικής αναδιάρθρωσης που αποφασίζεται μακριά από αυτούς.
Ποιος θα φτάνει στο απομακρυσμένο χωριό όταν κοπεί το νερό;
Η ύδρευση δεν είναι μόνο τιμολόγια και οικονομικές καταστάσεις.
Είναι ο άνθρωπος που θα αποκαταστήσει τη βλάβη. Είναι το συνεργείο που θα φτάσει εγκαίρως σε ένα δυσπρόσιτο χωριό. Είναι η δυνατότητα άμεσης παρέμβασης όταν ένα δίκτυο παρουσιάσει πρόβλημα.
Η ορεινή Ναυπακτία γνωρίζει τι σημαίνει αυξημένη ζήτηση νερού τον Αύγουστο, όταν τα χωριά γεμίζουν από ανθρώπους που επιστρέφουν στις πατρογονικές τους εστίες.
Οι ελλείψεις και οι διακοπές υδροδότησης δεν είναι μια απλή τεχνική δυσλειτουργία.
Υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής, πλήττουν την τοπική οικονομία και αποθαρρύνουν την επιστροφή των ανθρώπων στα χωριά τους.
Ποιος εγγυάται ότι ένα μεγαλύτερο, κεντρικά διοικούμενο σχήμα θα ανταποκρίνεται ταχύτερα;
Πού θα βρίσκονται τα συνεργεία; Πόσοι εργαζόμενοι θα υπηρετούν στην περιοχή; Ποιοι θα είναι οι δεσμευτικοί χρόνοι αποκατάστασης βλαβών;
Χωρίς συγκεκριμένες απαντήσεις, η υπόσχεση καλύτερων υπηρεσιών παραμένει υπόσχεση.
Οικονομικά κίνητρα και θεσμική πίεση: πόσο ελεύθερη είναι τελικά η επιλογή;
Η κυβέρνηση παρουσιάζει την οικειοθελή μεταφορά ως μια ελεύθερη επιλογή των δήμων.
Την ίδια στιγμή, όμως, συνδέει τη διαδικασία με σημαντικά οικονομικά κίνητρα, μεταξύ των οποίων η κρατική επιδότηση ενεργειακών οφειλών, με αναφορά σε ποσοστό τουλάχιστον 75% για τις προβλεπόμενες περιπτώσεις και με κρίσιμη ημερομηνία αναφοράς την 31η Μαρτίου 2026.
Από την άλλη πλευρά, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις και οι συνέπειες της μη εξυπηρέτησής τους δημιουργούν έντονη πίεση στις διοικήσεις των δημοτικών επιχειρήσεων.
Η οικονομική πίεση, οι θεσμικές ευθύνες και τα κίνητρα μεταφοράς συνθέτουν ένα περιβάλλον στο οποίο πρέπει να εξεταστεί αν η επιλογή είναι ουσιαστικά ισότιμη.
Δεν μπορεί η οικονομική ασφυξία των δημοτικών επιχειρήσεων να μετατρέπεται σε επιχείρημα ότι η αυτοδιοίκηση απέτυχε ως θεσμός.
Εάν η Πολιτεία διαθέτει πόρους για να εξυγιάνει τις οφειλές μιας δημοτικής επιχείρησης μετά τη μεταφορά της, οφείλει να εξηγήσει γιατί δεν μπορεί να διαθέσει αντίστοιχα εργαλεία εξυγίανσης με διατήρηση της τοπικής διαχείρισης και με αυστηρούς όρους ελέγχου.
Δεν ζητούμε τη διαιώνιση της κακοδιαχείρισης.
Ζητούμε ισότιμη χρηματοδότηση, λογοδοσία, εξυγίανση και πραγματική αυτοδιοίκηση.
Η Ναυπακτία και η Δωρίδα υδροδοτούν την πρωτεύουσα — χωρίς ανταποδοτικά και αντισταθμιστικά οφέλη
Υπάρχει μια διαχρονική αδικία απέναντι στις τοπικές κοινωνίες της Ναυπακτίας και της Δωρίδας που δεν μπορεί να συνεχίσει να αποσιωπάται.
Ο Μόρνος και ο Εύηνος αποτελούν βασικούς πυλώνες του συστήματος υδροδότησης της Αθήνας. Εδώ και δεκαετίες, η ευρύτερη περιοχή μας συμβάλλει καθοριστικά στην κάλυψη των υδρευτικών αναγκών της πρωτεύουσας.
Κι όμως, οι τοπικές μας κοινωνίες δεν έχουν λάβει τα ανταποδοτικά και αντισταθμιστικά οφέλη που δικαιούνται για αυτή τη διαχρονική συνεισφορά τους.
Την ίδια στιγμή, η έλλειψη επαρκούς πρόβλεψης για την οικολογική παροχή και οι μεταβολές στο υδρολογικό ισοζύγιο δημιουργούν σοβαρά περιβαλλοντικά ζητήματα, που απαιτούν επιστημονική διερεύνηση και ουσιαστική αντιμετώπιση.
Στις παραθαλάσσιες περιοχές της Δωρίδας και της Ναυπακτίας, η διάβρωση των ακτών αποτελεί υπαρκτή απειλή για το φυσικό περιβάλλον, τις υποδομές και τις περιουσίες των συμπολιτών μας. Η συμβολή των υδρολογικών παρεμβάσεων στην εξέλιξη αυτών των φαινομένων πρέπει να εξεταστεί και να αντιμετωπιστεί με τεκμηριωμένα μέτρα.
Δεν μπορεί οι περιοχές που συμβάλλουν στην υδροδότηση της πρωτεύουσας να παραμένουν χωρίς ουσιαστικά ανταποδοτικά οφέλη και χωρίς επαρκή περιβαλλοντική προστασία.
Και σήμερα, αντί να ανοίγει μια ουσιαστική συζήτηση για την αποκατάσταση αυτής της αδικίας, καλούμαστε να συζητήσουμε τη μεταφορά της δημοτικής μας επιχείρησης στην ΕΥΔΑΠ.
Οι τοπικές κοινωνίες δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται μόνο ως περιοχές υδροληψίας. Έχουν δικαίωμα στην ανάπτυξη, στην περιβαλλοντική προστασία και στη δίκαιη κατανομή των ωφελειών από τη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Μας ζητούν να αποφασίσουμε πριν γνωρίζουμε τι ακριβώς μεταφέρεται
Εδώ βρίσκεται ένα από τα σοβαρότερα θεσμικά ζητήματα της υπόθεσης.
Η ΔΕΥΑΝ διαθέτει δίκτυα, εγκαταστάσεις, υποδομές, εξοπλισμό, απαιτήσεις, υποχρεώσεις και ένα σημαντικό ιστορικό δημόσιων επενδύσεων.
Ποια είναι η πραγματική αξία όλων αυτών;
Ποια περιουσιακά στοιχεία θα μεταφερθούν;
Ποιες υποχρεώσεις θα αναλάβει η ΕΥΔΑΠ και ποιες ενδέχεται να παραμείνουν στον Δήμο Ναυπακτίας;
Πώς θα αντιμετωπιστούν τα χρηματοδοτούμενα έργα και οι συμβατικές υποχρεώσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη;
Ο Ν. 5325/2026 προβλέπει διαδικασίες αποτίμησης και ειδικής διαδοχής, με ρόλο της ΡΑΑΕΥ. Αυτό καθιστά ακόμη σημαντικότερη την απαίτηση για πλήρη γνώση της διαδικασίας, των οικονομικών συνεπειών και των συμβατικών δεσμεύσεων.
Δεν μπορούμε να καλούμαστε να δώσουμε πολιτική συναίνεση χωρίς ολοκληρωμένη οικονομική και τεχνική τεκμηρίωση.
Η δημόσια περιουσία δεν μεταφέρεται με λευκή επιταγή.
Η συναίνεση δεν μπορεί να προηγείται της γνώσης.
Η ευθύνη ενός δημοτικού συμβούλου δεν είναι να επικυρώνει ειλημμένες αποφάσεις, αλλά να προστατεύει το δημόσιο συμφέρον με πλήρη ενημέρωση και ανεξάρτητη κρίση.
Οι διοικητικές αστοχίες δεν μπορούν να αποτελέσουν άλλοθι για την απώλεια του τοπικού ελέγχου
Η ΔΕΥΑΝ αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα.
Δεν έχουμε κανέναν λόγο να τα αποκρύψουμε.
Αντιθέτως, έχουμε ζητήσει πλήρη στοιχεία για τα οικονομικά αποτελέσματα, τις ενεργειακές υποχρεώσεις, τις απαιτήσεις, τα δάνεια, τις εκκρεμοδικίες, την περιουσία και την πορεία των έργων.
Οι διοικήσεις οφείλουν να λογοδοτήσουν για τις επιλογές τους.
Όμως οι ευθύνες των διοικήσεων δεν μπορούν να μεταφέρονται ως συλλογική τιμωρία στους δημότες.
Μια δημοτική επιχείρηση δεν παύει να έχει κοινωνική αποστολή επειδή οι διοικήσεις της δεν πέτυχαν τα αναγκαία αποτελέσματα.
Η απάντηση στα προβλήματα διοίκησης είναι η διαφάνεια, ο έλεγχος, η αναδιοργάνωση και η λογοδοσία.
Όχι η άνευ όρων απομάκρυνση της διαχείρισης από την τοπική κοινωνία.
Άλλωστε, οι πολίτες της Ναυπακτίας δεν κλήθηκαν στις τελευταίες δημοτικές εκλογές να επιλέξουν ανάμεσα στη διατήρηση της ΔΕΥΑΝ και στη μεταφορά της στην ΕΥΔΑΠ.
Μια τόσο σημαντική αλλαγή χρειάζεται ιδιαίτερη δημοκρατική νομιμοποίηση, δημόσια διαβούλευση και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων.
Τα ευρωπαϊκά έργα και η πραγματική οικονομική εικόνα
Υπάρχει ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα.
Στη ΔΕΥΑΝ βρίσκονται σε εξέλιξη έργα που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς και άλλους δημόσιους πόρους.
Η μεταφορά αρμοδιοτήτων δεν πρέπει να θέσει σε κίνδυνο την ομαλή υλοποίησή τους, την επιλεξιμότητα των δαπανών, τις συμβατικές υποχρεώσεις ή τη διατήρηση της χρηματοδότησης.
Απαιτούνται συγκεκριμένες γραπτές εγγυήσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ένα οικονομικό δεδομένο που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η ίδια η ΔΕΥΑΝ προχώρησε σε σημαντικές αυξήσεις των τιμολογίων ύδρευσης, οι οποίες υπερβαίνουν μεσοσταθμικά το 30%. Ωστόσο, οι αυξήσεις αυτές δεν έχουν αποτυπωθεί στα οικονομικά στοιχεία που μας έχουν χορηγηθεί, καθώς τα τελευταία καλύπτουν την περίοδο έως τον Ιούνιο του 2026.
Συνεπώς, η πραγματική επίδραση της νέας τιμολογιακής πολιτικής στα έσοδα, στις εισπράξεις και στην οικονομική κατάσταση της επιχείρησης δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί.
Πώς είναι δυνατόν να καλούμαστε να αποφασίσουμε για το μέλλον της ΔΕΥΑΝ, όταν δεν έχουμε μπροστά μας την επικαιροποιημένη οικονομική εικόνα της; Πώς μπορεί να παρουσιάζεται η μεταφορά στην ΕΥΔΑΠ ως μονόδρομος, πριν αποτιμηθούν τα αποτελέσματα των ίδιων των μέτρων που έχει λάβει η δημοτική επιχείρηση;
Η οικονομική εξυγίανση απαιτεί πραγματικά δεδομένα, όχι βιαστικές αποφάσεις και προειλημμένα συμπεράσματα.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι μια αύξηση τιμολογίων λύνει αυτομάτως όλα τα προβλήματα. Άλλο η αύξηση των τιμών, άλλο η αύξηση των εισπράξεων και άλλο η βελτίωση του καθαρού οικονομικού αποτελέσματος.
Ακριβώς γι’ αυτό απαιτούμε επικαιροποιημένα στοιχεία και τεκμηριωμένη πρόβλεψη.
Δεν είναι σοβαρό να χαρακτηρίζεται μια λύση μονόδρομος χωρίς να έχει προηγηθεί ολοκληρωμένη αξιολόγηση της εναλλακτικής δυνατότητας εξυγίανσης.
Το νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με όρους αγοράς
Η υπεράσπιση των δημόσιων αγαθών δεν αποτελεί προσκόλληση στο παρελθόν. Αποτελεί προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής, βιώσιμης ανάπτυξης και πραγματικής ισότητας.
Η αποτελεσματικότητα δεν είναι αντίπαλος της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Η οικονομική βιωσιμότητα δεν είναι αντίπαλος του δημόσιου χαρακτήρα.
Η τεχνολογική αναβάθμιση δεν προϋποθέτει την απομάκρυνση των αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες.
Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια αυτοδιοίκηση με πραγματικές αρμοδιότητες, επαρκείς πόρους και δυνατότητα να ανταποκρίνεται στις ευθύνες της.
Μια αυτοδιοίκηση που να ελέγχεται, να λογοδοτεί, να σχεδιάζει και να υπηρετεί τον πολίτη.
Όχι μια αυτοδιοίκηση που θα παραδίδει σταδιακά τις ουσιαστικές της αρμοδιότητες επειδή η κεντρική εξουσία δεν της εξασφαλίζει τους αναγκαίους πόρους.
Υπάρχει και άλλος δρόμος — και θα τον υπερασπιστούμε
Η «Αλλάζουμε Πλεύση» δεν αρνείται τα προβλήματα της ΔΕΥΑΝ.
Δεν υπερασπίζεται το σημερινό μοντέλο διοίκησης ως έχει.
Δεν προτείνει να συνεχίσουμε με τις ίδιες αδυναμίες, τις ίδιες οικονομικές εκκρεμότητες και τις ίδιες λειτουργικές παθογένειες.
Υπερασπίζεται όμως την αρχή ότι μια δημοτική επιχείρηση μπορεί και πρέπει να εξυγιανθεί, να εκσυγχρονιστεί και να λειτουργήσει με διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και κοινωνικό προσανατολισμό.
Χρειαζόμαστε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο οικονομικής εξυγίανσης, ενεργειακής αναβάθμισης, μείωσης των απωλειών, αξιοποίησης των χρηματοδοτικών εργαλείων, βελτίωσης της εισπραξιμότητας και προστασίας των ευάλωτων καταναλωτών.
Χρειαζόμαστε ειδική πολιτική για την ορεινή Ναυπακτία και εγγυήσεις καθολικής πρόσβασης στο νερό.
Χρειαζόμαστε λογοδοσία και ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο.
Κυρίως, χρειαζόμαστε μια Πολιτεία που να στηρίζει πραγματικά την αυτοδιοίκηση αντί να την αποδυναμώνει.
Δεν αποδεχόμαστε ότι η μόνη επιλογή ανάμεσα στην οικονομική ασφυξία και στην εξυγίανση είναι η μεταφορά της ΔΕΥΑΝ στην ΕΥΔΑΠ.
Στο επικείμενο Δημοτικό Συμβούλιο θα τοποθετηθούμε απέναντι στην προτεινόμενη οικειοθελή μεταφορά, με βάση τις αρχές μας και τα διαθέσιμα στοιχεία.
Θα παρουσιάσουμε συγκεκριμένα και τεκμηριωμένα τον άλλο δρόμο.
Τον δρόμο της οικονομικής εξυγίανσης με δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο.
Τον δρόμο της αποκέντρωσης με πόρους και αρμοδιότητες.
Τον δρόμο της προστασίας των καταναλωτών, της ορεινής Ναυπακτίας και των επόμενων γενεών.
Γιατί το νερό δεν είναι προνόμιο. Δεν είναι αντικείμενο πολιτικού εκβιασμού. Δεν είναι περιουσία που μπορεί να μεταφέρεται χωρίς πλήρη λογοδοσία.
Είναι ζωή. Είναι δημόσιο αγαθό. Είναι δικαίωμα.
Και υπάρχει άλλος δρόμος. Θα τον παρουσιάσουμε και θα τον υπερασπιστούμε στο Δημοτικό Συμβούλιο, με σχέδιο, τεκμηρίωση και ευθύνη απέναντι στην κοινωνία.
